Vogel: Kam frikë se ideja për shkëmbim territoresh do të rikthehet sërish

Bashkëpunëtori i Këshillit për Politikat e Demokratizimit në Bruksel, Toby Vogel në një inervistë në ‘’Click’’ të  RTV21, ka kometuar fitoren e Donald Trump si president i ardhshëm i SHBA-ve.

Ai ka thënë gjëja më dramatike që mund të pritet pas fitores së Trump, është zvogëlimi i ndihmës amerikane për Ukrainën, për çka tha se BE-ja duhet  të ndërhyjnë dhe, të furnizojnë Ukrainën me municione në sasi të mjaftueshme që Ukraina të mbrohet.

Vogel gjithashtu ka folur edhe për ndikimin e Trumpit në Ballkan. Sipas tij, Bashkimi Europian nuk ka më një strategji zgjerimi.

Procesi i dialgut Kosovë-Serbi sipas Vogel, është menaxhuar keq nga Bashkimi Evropian.

 Intervista e plotë me Toby Vogel 

RTV21: Pra, Zoti Vogel, faleminderit shumë që ndatë kohën tuaj me RTV 21 sot.

Toby Vogel: Është një kënaqësi.

RTV21: Faleminderit

RTV21: Zoti Vogel, zgjedhjet amerikane kanë shkaktuar një interes të jashtëzakonshëm në Evropë dhe në të gjithë botën. Ish-Presidenti Trump ka shpallur fitoren e tij në zgjedhje. Duke marrë parasysh eksperiencën që Europa ka pasur me Zotin Trump gjatë viteve të administratës së tij. Çfarë mund të presë tani i gjithë kontinenti europian?

Toby Vogel:  Disa gjëra.  Mendoj se gjëja më e menjëhershme dhe dramatike që mund të pritet, natyrisht, është zvogëlimi i ndihmës amerikane për Ukrainën ose madje edhe pezullimi i plotë i saj. Kjo do të thotë që evropianët, dhe nuk po flas vetëm për Bashkimin Europian, por edhe për Britaninë e Madhe, Norvegjinë, diçka si Anders Naito, duhet të ndërhyjnë dhe të armatojnë Ukrainën, të furnizojnë Ukrainën me municione në sasi të mjaftueshme për që Ukraina të mund të mbrohet. Kjo do të ishte skenari më i mirë. Skenari më i keq  është një kolaps i linjës së frontit. Dhe vërtet do të preferoja të mos mendja për çfarë do të thoshte kjo për kontinentin evropian. Por ka edhe gjëra të tjera, dhe mendoj se duhet ta marrim Trumpin seriozisht në atë që ai shpalli. Ai shpalli, për shembull, taksa importi për produktet e bëra në BE. Kështu që një luftë tregtare me Europën.  Dhe është shumë e qartë që kjo do të jetë një situatë shumë e ndryshuar për evropianët.

RTV21: Por, Zoti Trump tha, ose shpalli se ai nuk do të fillojë një luftë. Ai do të ndalë të gjitha luftërat A nuk është kjo një perspektivë optimiste, nëse flasim për luftërat e zakonshme në botë?

Toby Vogel:  Sigurisht, do të ishte mirë të mos kishte më luftëra në botë. Por ajo që Zoti Trump do të thotë kur thotë “do ta ndalë luftën” është se ai do të detyrojë Ukrainën të heqë dorë, do të thotë, sigurisht, gjithë Donbasin dhe Krimenë. Në çdo rast, ndoshta edhe rajone të tjera, dhe do të bëhet sërish një satelit rus. Kjo është ajo që ai ka parasysh kur thotë paqe. Po ashtu, ajo që ai mund të ketë parasysh është që SHBA nuk do të angazhohet më për të mbrojtur Tajvanin në rast se Kina vendos të pushtojë. Këto janë perspektiva shumë të errëta.

RTV21: Pra, a mendoni se Evropa tani duhet ndoshta të riorientohet. Po flasim këtu në Bruksel, ku unë jetoj, për, diçka si Trumpqë provon Bashkimin Evropian, në veçanti, Evropën më të gjerë gjithashtu.

Toby Vogel: Do të ketë një samit nesër në Budapest të Komunitetit politiko-evropian, që përfshin shtete që janë as në natyrë, as në Bashkimin Europian. Dhe natyrisht, kjo do të jetë një mundësi e parë për liderët që të diskutojnë hapat e ardhshëm. Tani, unë jam skeptik në lidhje me këtë ide që Bashkimi Europian ka arritur që të veprojë si duhet. Kemi një Gjermani të paaftë që po lufton me një krizë brenda koalicionit qeverisës, që mund ta çojë atë në zgjedhje të parakohshme. Kemi një udhëheqje shumë të dobësuar në Francë dhe jashtë Bashkimit Europian. Duhet të them se nuk e gjej veprimtarinë e Britanisë së Madhe përsa i përket politikës së jashtme veçanërisht frymëzuese ashtu siç është. Pra, nuk e shoh kush do të jetë në krye të provimit të Evropës nga Trump dhe në krye të mbështetjes për Ukrainën.

RTV21: Zoti Vogel, nëse e kuptoj drejt, atëherë bota dhe veçanërisht Europa do të ndryshojnë nën në kuptimin e fjalës, administratën Trump të dytë. A do të ndryshojë Ballkani nën këtë administratë?

Toby Vogel: Nuk jam i sigurt se çfarë është më keq, të mos kemi asnjë vëmendje presidenciale për Ballkanin apo të kemi vëmendje presidenciale për Ballkanin, të paktën nëse presidenti në fjalë është Zoti Trump. Ne tani jemi në administratën Biden në një situatë ku politika është në autopilot. Është vendosur që Beogradi të jetë qendra e vëmendjes tonë, e vëmendjes amerikane. Por evropianët po bëjnë të njëjtën gjë gjithashtu, dhe gjithçka tjetër është, në thelb, një strategji për përmbajtje. Bashkimi Europian nuk ka më një strategji zgjerimi. Ai ka një strategji për përmbajtje. Dhe është thelbësore për suksesin e kësaj strategjie të kemi një aleat të besueshëm ose atë që BE dhe SHBA e shohin si një aleat të besueshëm në Beograd. Kjo tendencë do të forcohet, mendoj, në një administratë Trump. Por përveç kësaj, do të shohim të gjitha llojet e marrëveshjeve transaksionale, diçka si marrëveshje shumë të ngushta, shumë të orientuara nga tregtia, dhe mendoj se kjo është një lajm shumë i keq për liderët më demokratikë në rajon, për të thënë ndryshe, për liderë si Aleksandër, gjatë pushimit. Për këta, do të jetë një lajm shumë i keq. Dhe mendoj këtu veçanërisht për Kosovën, mendoj që Kosova është shumë e cenueshme nga ndryshimet e politikës elektorale amerikane.

RTV21: Pra, mendoni se Kosova do të jetë në një pozicion më të keq se sa ka qenë gjatë disa viteve të fundit?

Toby Vogel: Le të e themi kështu. Kjo është shumë përshtypja ime, ime, ime, ime. Mund të gaboj. Dhe mund të ndodhë që, e dini, presidenti i administratës së ardhshme të mos i kushtojë shumë vëmendje Ballkanit. Por kam frikë se era do të fryjë me të vërtetë shumë ashpër dhe në drejtimin e gabuar. Dhe mendoj se do të shohim një forcim të këtyre tendencave që tashmë po shohim për akomodimin dhe madje mbështetje për regjime autokratike në Ballkan. Pra, nëse flasim konkretisht për Kosovën, a mund këto zgjedhje në Shtetet e Bashkuara të përcaktojnë, thënë ndryshe, të ardhmen e Kosovës madje edhe më drejtpërdrejt, duke pasur parasysh që ka pasur një presion ndaj qeverisë së Kosovës më herët gjatë administratës Trump, dhe duke pasur parasysh që Kosova është nën presion gjithashtu nga fronti i SHBA-së dhe Bashkimi Europian për të përmbushur detyrimet e saj. Kështu është. Dhe le të kujtojmë gjithashtu që presioni nuk vjen vetëm nga SHBA. dhe nga pasojat e një fitorje të Trumpit. Epo tani e dimë që ai ka fituar do të arrijë po ashtu edhe brenda Bashkimit Europian dhe do të forcojë njerëz si, e dini, Kryeministrin Orban të Hungarisë, të cilët janë, natyrisht, shumë të shtrembëruarnë qasjen e tyre ndaj rajonit dhe janë aleatë të ngushtë të Serbisë. Pra, nëse ndonjëra nga Moldavia, Kosova ose ndonjëra nga këto shtete më të vogla, më të cenueshme, do të isha vërtet i shqetësuar për situatën e re që u zgjuam këtë mëngjes.

RTV21: Cila do të jetë perspektiva e dialogut ndërmjet Kosovës dhe Serbisë në këtë rast?

Vogel: Epo, shikoni, dialogu ka qenë në thelb i vdekur dhe i vdekur klinikisht për një numër vitesh, në më të vonshmin me ato që quhen marrëveshjet e Brukselit dhe të gjitha marrëveshjet që Serbia nuk i ka nënshkruar. Të gjithë e dimë këtë histori. Bashkimi Europian e ka menaxhuar keq dialogun, por është gjithashtu e vërtetë që struktura e inkurajimeve, faktorët strukturorë pas mungesës së përparimit në dialog mbeten të papërpunuar. Dhe një pjesë e kësaj është politika e orientuar nga Beogradi e Bashkimit Europian dhe e Shteteve të Bashkuara që thjesht do të përkeqësohet. Nuk e di çfarë janë planet nga Përfaqësuesja e Lartë e re e Bashkimit Europian për Politikën e Jashtme. Kaiya Kallas do të vijë. Dëgjohet javën e ardhshme. Ne do të dëgjojmë për planet e saj për dialogun atëherë. Por është padyshim një mjedis shumë, shumë, shumë më i vështirë gjeopolitik tani për të bërë ndonjë përparim sesa ishte, e dini, 24 orë më parë.

 

RTV21: Duke pasur parasysh paparashikueshmërinë Me çfarë karakterizohej, thuhet se Presidenti Trump u karakterizua në vitet e administratës së tij, a mendoni se ndonjë ide për shkëmbimin e territoreve do të kthehet sërish?

 

Toby Vogel: Po. Kam frikë shumë që, po, absolutisht. Mendoj që në masën që do të ketë ndonjë vëmendje për Ballkanin, do të jetë shumë transaksionale dhe cinike dhe nuk do të ketë asnjë kompas moral për asgjë. Përsëri, është e rëndësishme të kujtojmë që ideja e shkëmbimit të territoreve fillimisht nuk u shty nga Trump. Fillimisht u shty nga Përfaqësuesja e Lartë Federica Mogherini. Kështu që kjo ide ka origjinën ose është marrë përsëri nga Bashkimi Europian, jo nga SHBA fillimisht. Kështu që kjo tregon se sa e dëshpëruar mund të bëhet situata, sepse ndjej se BE do të thotë thjesht ne do të pajtohemi me gjithçka që ju pajtoheni. Dhe nëse Kosova e ndjeu presion nga SHBA, nuk kishte mundësi tjetër përveçse të pajtohej me këtë, atëherë kjo do të jetë shumë në tryezë. Po. Pra, në perspektivën koreane, siç e kuptoj për Kosovën sot dhe perspektivën koreane për çdo lloj qeverie në Kosovë, përfshirë edhe këtë qeveri të tanishme. Natyrisht, ju keni një zgjedhje që vjen gjithashtu. E dini, nuk është për mua të komentoj për politikën e brendshme, por. Ajo që kam frikë është se ne do të jemi në një situatë të tillë ku nuk do të jetë ende e qartë se çfarë do të jetë qasja ose strategjia e SHBA-së për Europën, dhe madje më shumë për Ballkanin Perëndimor. Kështu që zgjedhjet do të zhvillohen në një moment të madh, një moment të madh, të madh pasigurie, rreziku të madh. Dhe përsëri, rusët nuk do të qëndrojnë thjesht, e dini, të ulur dhe të shikojnë. Ata do të përpiqen të shfrytëzojnë atë dritare mundësie që do të kenë me administratën Trump. Pra, unë shoh, unë shoh asgjë të mirë që mund të dalë nga kjo, asgjë. Askund në Europë.

RTV21: Zoti Vogel, faleminderit shumë që e ndani kohën tuaj me mua sot.

 

Vogel: Faleminderit shumë.